Odstąpienie od obligatoryjnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów – czy jest możliwe?

Sprawa dotyczyła kierowcy, który na początku 2025 roku prowadził po drodze publicznej pojazd, nie posiadając jednocześnie uprawnień do kierowania (brak okularów mimo obowiązku), przez co naruszył dyspozycję przepisu art. 94 § 1 ustawy Kodeks wykroczeń. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa karnego (wykroczeń), w przypadku tego typu czynów, Sąd zobowiązany jest orzec wobec sprawcy środek karny w postaci zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na nie mniej niż 6 miesięcy. Tak orzeczony środek karny byłby wysoce dolegliwy dla obwinionego, który w ramach wykonywanej działalności gospodarczej stale prowadzi pojazdy ciężarowe. Jednakże w toku postępowania Kancelaria przedstawiła szczególne okoliczności w sprawie, przemawiające za łagodniejszym potraktowaniem obwinionego.

Kluczowym elementem w niniejszej sprawie było wykazanie, że zastosowanie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów byłoby dla obwinionego nadmiernie dolegliwe i nieproporcjonalne wobec całokształtu okoliczności zdarzenia. Istotnymi elementami obrony była, m.in.: dotychczasowa niekaralność obwinionego, znikoma społeczna szkodliwość czynu oraz niskie zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym spowodowane działaniem obwinionego. Sąd uwzględnił również, że pozbawienie obwinionego możliwości prowadzenia pojazdów wiązałoby się z nadmierną dolegliwością wobec zarobkowego charakteru świadczonych przez obwinionego usług, które wymagają stałego korzystania z pojazdu.

Dzięki celnie obranej linii obrony przez Kancelarię, Sąd przychylił się do wniosku obrony i zastosował wobec obwinionego instytucję z art. 39 § 1 ustawy Kodeks wykroczeń, która to umożliwia nadzwyczajne złagodzenie kary, w tym – jak się okazuje, odstąpienie od orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Tym samym, Sąd potwierdził, że w wyjątkowych przypadkach, przy odpowiednio podniesionej argumentacji obrońcy, możliwe jest odstąpienie od orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z jednoczesnym wymierzeniem sprawcy kary, która uwzględnia wymogi ustawy. W praktyce oznacza to, że nawet w sytuacjach, gdy przepisy przewidują zasądzenie obligatoryjnych środków karnych, dalej istnieją możliwości obrony, o ile uda się wykazać istnienie szczególnych przesłanek uzasadniających nadzwyczajne złagodzenie kary.

Przedmiotowe orzeczenie pokazuje, jak ważne jest, by w każdej sprawie karnej lub wykroczeniowej dokładnie przeanalizować wszystkie aspekty przedmiotowe i podmiotowe sprawy. Umiejętne wykorzystanie przepisów, takich jak art. 39 § 1 k.w., może doprowadzić do znacznego złagodzenia konsekwencji prawnych dla sprawcy. Jako radca prawny, zachęcam do konsultacji w sprawach związanych z prowadzeniem pojazdu bez uprawnień, jak i innych wykroczeń. Zawsze warto w podobnych sytuacjach skontaktować się z radcą prawnym, który przeanalizuje wszystkie aspekty sprawy.